RSS

Archiwa tagu: noir

Biała gorączka – James Ellroy

Zabiję ich, kurwa, i to za darmo”. Zadzwonił Mickey Cohen. Jack powiedział, że mam wobec Firmy dług – kilka przysług i zostanie wyrównany. Jak się do mnie odezwie, dostanę zapłatę – czysty interes. Byłem załatwiony. Jack dzwonił: 2 czerwca 1953: stuknąłem producenta prochów w Vegas. 26 marca 1955: zabiłem dwóch czarnuchów, którzy zgwałcili żonę jednego z mafiosów. Wrzesień 1957, pogłoski: Jack D. ciężko chory na serce. Zadzwoniłem do niego. Jack D. powiedział: „Wpadnij do mnie”

Czwarta powieść z ellroy’owskiego cyklu „L.A. Quartet”. „White Jazz” z 1992 roku wieńczy dzieło w mistrzowskim stylu. Gęsta atmosfera policyjnego bezprawia lat pięćdziesiątych sięga zenitu. Proza Ellroya nie była jeszcze tak oszczędna w słowach. I tak brutalna.

David D. Klein, dowódca wydziału ds. przestępstw obyczajowych i hazardu Wydziału Policji Los Angeles. Ma za sobą karierę łamistrajka, bojówkarza i bezwzględnego egzekutora od brudnej roboty. Wykształcony prawnik jest przy okazji posiadaczem slumsów, w których czynsz ściąga nie zawsze tylko przy użyciu słowa. Dave nie stroni od zleceń mafii. Jest cenionym cynglem – bez emocji i współczucia wykonuje zlecenia każdego, kto dobrze zapłaci.

Zabójstwa, pobicia, przekupstwa, zapłaty, łapówki, szantaże. Wymuszenia czynszu, tortury, fucha łamistrajka. Kłamstwa, zastraszanie, złamane śluby, nie dotrzymane przysięgi, nie dopełnione obowiązki. Złodziejstwo, dwulicowość, chciwość, kłamstwa, zabójstwa, pobicia, przekupstwa, zapłaty, Meg…

Dave Klein nazywany „Egzekutorem” a czasem po prostu „Szkopem” nie ma złudzeń co do własnej osoby. Wplątany w środek rozpędzającej się spirali bezprawia i krzyżujących brudnych interesów zaczyna pękać. Krążące wokół rekiny. Dudley Smith, Edmund Exley, Meyer „Mickey” Cohen, Howard Huges. Plus prokuratorzy ostrzący sobie zęby na wysokie stołki i lokalni politycy zbijający fortunę udawaną troskę o obywateli. Nie ma odwrotu. Nie ma szansy na ratunek.

„White Jazz” czyta się na jednym wdechu. Proza Ellroya zmusza czytelnika do szaleńczej pogoni za uciekającymi wątkami i chaosem szczątkowych informacji. A przy tym szalenie sugestywna i przenosząca w lata 50-te niczym wehikuł czasu.

Oczy przywykły do ciemności – dostrzegłem butelkę burbona i kieliszek. Klapnąłem na krzesło, patrzyłem i słuchałem. Solówka na saksofonie – pohukiwanie / pobekiwanie / zawodzenie – nalałem sobie burbona, łyknąłem. Mocne – pomyślałem o Meg – pijący rodzice skutecznie zniechęcili nas do alkoholu. Błysk zapałki: pod sceną Tommy Kafesjian. Trzy głębsze, jeden po drugim – mój oddech dostosował się do muzyki.

 

 

 

Reklamy
 
Dodaj komentarz

Opublikował/a w dniu 6 lipca 2019 w literatura 2019

 

Tagi: , , , , , ,

Tajemnice Los Angeles – James Ellroy

Trzecia powieść kultowego „Kwartetu L.A”, z pewnością ta najsławniejsza. Ociekająca pesymizmem i czernią. Brutalna i przygniatająca.

Wczesne lata pięćdziesiąte, Zachodnie Wybrzeże. Jakże odmienne od słodkiego Coney Island z filmu Allena. Miasto Aniołów to miasto upadłe. Sin City. Pełne dealerów, alfonsów i szemranych biznesów. Przesiąknięte szantażem i manipulacją. Policjant w tym środowisku jest tylko kolejnym elementem układanki, czasem ubrudzony po łokcie ulicznym szlamem.

Masakra w „Nigh Owl” prowadzi śledczych do świata bogaczy i politycznej korupcji, perwersyjnego seksu i nielegalnej pornografii. Nerwową atmosferę w siedzibie LAPD do wrzenia doprowadza skandal wśród gliniarzy. „Krwawe święta” opisane w plotkarskiej gazecie „Hush – Hush” (wzorowanej na „Confidential”) o mały włos nie rozniecają zamieszek ulicznych na tle rasowym. Udaje się je stłumić wyłącznie dzięki jeszcze większej brutalności bezkarnej policji.

Ed Exley, syn legendarnego gliniarza, wspina się po drabinie kariery korzystając z wszelkich nadarzających się okazji. „Bud” White jest twardzielem z osobistym urazem do damskich bokserów. Jack Vincennes ma więcej wspólnego z gwiazdą niż policjantem obyczajówki. Udziela się w telewizyjnym show, podrzuca lepsze kawałki szmatławej bulwarówce, promuje samego siebie.

Losy trzech gliniarzy nierozerwalnie splatają się ze zbrodnią w „Night Owl” i rwącym się śledztwem.

Czytając „L.A. Confidential” nie sposób uciec od reminiscencji. Twarze Kevina Spacey, Rusella Crowe, Guy’a Pierce, Kim Basinger i Danego DeVito na zawsze zespoliły się z czarnym kryminałem Jamesa Ellroya.

 
Dodaj komentarz

Opublikował/a w dniu 7 września 2018 w literatura 2018

 

Tagi: , , , , ,

Żegnaj laleczko – Raymond Chandler

farewell-my-lovelyDetektyw Philip Marlowe przypadkowo wpada na „Myszkę” Malloya, kolesia który właśnie zakończył długą odsiadkę. Spotkanie z ekscentrycznym olbrzymem wciągnie starego policyjnego wygę w intrygę dużo poważniejszą, niż poszukiwanie mordercy barowego wykidajły.

„Żegnaj laleczko” to klasyka przez wielkie „K”. Druga z powieści Raymonda Chandlera o cynicznym, twardym detektywie zanurzona jest w klimatach jednoznacznie kojarzonych z wielkimi cadillacami i facetami w obszernych płaszczach z gabardyny.

Wydany w 1940 roku kryminał jest dziś wzorcem z Servres dla całego gatunku „noir”, a sam Marlowe ma twarz Humphreya Bogarta i Roberta Mitchuma.

 

 
Dodaj komentarz

Opublikował/a w dniu 4 marca 2017 w literatura 2017

 

Tagi: , , ,